Als je een gebruiker de weg wil wijzen in het doolhof van de ICT dan moet je tegenwoordig beginnen met saneren. Niet om het plaatje van het ICT budget er beter uit te laten zien maar om de gebruiker niet te laten verdrinken in functies, opties en nieuwigheidjes.

Opgezwollen

Voor deze beroepsmisdaad is een mooie term: bloatware. We kennen al allerlei soort ‘ware’. Bijvoorbeeld freeware voor gratis programmaatjes en halfware voor software wat ingebakken zit in een chip. Bloated betekend letterlijk: opgezwollen, opgeblazen. Bloatware is dus software wat lijdt aan een ernstige vorm van obesitas. Het computersysteem steunt en kreunt om nog een beetje vooruit te komen en de gebruiker ziet door de bomen het bos niet meer.

PC met extraatjes

Een goed voorbeeld is de megavoordeel-PC uit het krantje. Het voordeel van een PC kopen in de supermarkt is dat je er zoveel gratis bij krijgt. Fotobewerking, videomontage, muziek en games. Of het gebruikt gaat worden wordt niet gevraagd, het zit er gewoon op. En zo komt het dat je nieuwe PC ondanks de extreme hardware specificaties niet vooruit te branden is. Het is net of je een gratis lading stenen bij je aanhanger krijgt. Voor het geval dat je een huis gaat bouwen. Dat je auto de kar bijna niet kan trekken en dat je helemaal niet van plan was om te gaan bouwen is niet om te klagen. Als alle karverkopers zo handelen heb je immers geen keus en ga je denken dat het normaal is.

Trials

Een dure zakelijke computer kan echter ook lijden aan het bloatware-syndroom. Stel dat je van je nieuwe kantoorsuite alleen een tekstverwerker, rekenblad en emailclient wilt hebben. Dan is het idee van Microsoft om toch maar alle opties uit de suite te installeren. En dat worden er per release meer. Dat is fijn, want daardoor wordt ons kantoorwerk steeds gemakkelijker. De eerste 30 dagen is er nog geen vuiltje aan de lucht behalve dat uw hardeschijf tientallen gigabytes aan programmatuur extra moet bergen. Daarna begint de onrust. De extra voorgeïnstalleerde opties waren immers om te proberen. Nu gaat de fameuze softwarefabrikant er vanuit dat u inmiddels overtuigd bent van de meerwaarde. Een schitterende wizard vertelt de gebruiker dat hij bij mag tekenen. Voor een paar honderd euro mag je de extraatjes blijven gebruiken. Besluit je om deze belangrijke investering uit te stellen dan helpt de wizard je iedere dag herinneren.

ERP plus

Ook in de business software kan de term bloatware met recht worden toegepast. Development studio’s stimuleren de ontwikkelsnelheid. In de Open Source wereld kun je verder bouwen op het kasteel van een ander. Toch zijn deze ik-kan-alles pakketten in wezen een vorm van bloatware. Het systeem wordt niet afgestemd op de gebruiker maar moet gewoon alle opties bezitten. Allerhande functies worden afgekeken, gekopiëerd en nagemaakt. Het is echter een primitieve reactie op de eventuele opmerking van de gebruiker dat je concurrent iets heeft wat jij niet hebt: vanaf de volgende versie hebben wij dat ook!

Ontwerptafel

Nog niet zolang geleden leerde ik op school een databaseprogramma ontwikkelen. Het vervelende vond ik toen dat we niet achter de computer mochten gaan zitten. Dat wilde ik immers zo graag. De school had prachtige tools en ik wilde die wel eens uitproberen. Na een maand van overleg, bezoekjes, schetsen en casussen beschrijven lag er iets op tafel wat we een Project Initiatie Document noemden. Het ontwerp van het programma was klaar en de techniek was nog met geen vinger aangeraakt. Het uiteindelijke resultaat was een simpel programmaatje wat precies de juiste invoer vroeg en uitvoer gaf. In ons werkgroepje waren we van mening dat we dat bij een baas wel even iets sneller zouden doen. Een maand koffiedrinken en geen computer aanraken? Ik moet eerlijk zeggen: als ik die bloatware van tegenwoordig zie dan begrijp ik weer waarom we een PID moesten schrijven!